یادگار امام با اشاره به اینکه معمولاً انقلابها نظم بوروکراتیک جوامع را برهم میزنند، تصریح کرد: در چنین شرایطی، ساختارهای اداری، امنیتی و نظامی دچار دگرگونی میشوند و حتی امور ساده نیز مختل میشود. همین وضعیت، دشمنان را به طمع میاندازد و غالباً پس از انقلابها جنگ خارجی یا داخلی رخ میدهد؛ چنانکه در انقلاب روسیه، چین و انقلاب اسلامی ایران شاهد آن بودیم. اما به طور متعارف، جامعهای که نظم پیشین خود را از دست داده، در ادامه قدرتمندتر از گذشته خود را بازمییابد.
وی ادامه داد: در شرایط انقلاب، ساختارهای رسمی ممکن است فرو بریزند، اما در عوض همه مردم خود را مالک کشور میدانند و هر خانه به یک نهاد مسئول تبدیل میشود. تعبیر حضرت امام از «اطلاعات ۳۶ میلیونی» ناظر به همین معنا بود. نمونه آن را در ماجرای کودتای نوژه یا تلاش برای بمباران جماران دیدیم که مردم خود نقشآفرین بودند و مانع تحقق توطئهها شدند.
آیتالله سید حسن خمینی با تأکید بر اینکه انقلابها نقش آفرینی های فردی را از «منیّت» خالی و آن ها را همجهت میکنند، اظهار داشت: در رفتار انسانی، دو به علاوه دو همیشه چهار نمیشود؛ گاهی صفر میشود و همدیگر را خنثی میکند و گاهی اگر درست کنار هم قرار گیرند، طوفان میآفریند. شرایط اخیر نشان داد وقتی افراد از خودمحوری فاصله میگیرند و در هدف جمعی ذوب میشوند، نتایج بزرگ رقم میخورد.
وی فقدان رهبر شهید را «فاجعهای غیرقابل تصور» توصیف کرد و افزود: حدود یکسال و خرده ای قبل خدمت ایشان عرض کردم که امروز نعمت حیات و حضور شما برای جامعه ما از اواخر عمر امام و اهمیت حضور ایشان بیشتر شده است؛ از این جهت که در دوران امام وحدت بیشتر بود، دشمنی ها اینقدر شدید نبود و افرادی بودند که جامعه می توانست بعد از امام به آنها اتکا کند. تصور نمی کردیم این ضایعه عظیم که داغ آن از دل ما بیرون نرفته پیش بیاید، اما ملت ایران بدون اینکه هیچ فرد خاصی نقش ایفا کرده باشد، از این حادثه سرافراز بیرون بیاید. سه عامل در این مسیر نقش اساسی داشت: ساختار ایدئولوژیک، ساختار تمدنی و ساختار اداری کشور. دولت ۱۲۰ ساله ایران نشان داد از ساختاری قدرتمند برخوردار است و این نظام دیوانسالاری، علیرغم همه انتقادها، در این بحران سربلند بیرون آمد.
یادگار امام با اشاره به مشاهدات خود در ایام جنگ گفت: معمولا در آن ۴۰ روز، شبها به میان شهر میرفتم. یک شب حوالی نیمهشب در شرق تهران، مشاهده کردم در اوج آن شرایط خاص خودروهای حمل زباله شهرداری مشغول کار عادی خود بودند. این یعنی نظام اداری کشور به بلوغ رسیده و وابسته به فرد نیست و در سختترین شرایط کار خود را انجام میدهد. همچنین نظام توزیع کشور که بخش عمده آن در اختیار بخش خصوصی است، نجیبانه عمل کرد که این نیز از همان روحیه مردمی نشأت میگیرد. وقتی همه با هم باشند، نتایج بزرگ حاصل میشود.
وی وزارت راه و شهرسازی را از جمله مجموعههایی دانست که در آن ۴۰ روز و ماههای پس از آن با جدیت و نشاط فعالیت کردند و گفت: لازم است خدمات انجامشده بازگو شود؛ چرا که قرآن میفرماید «وَ أَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّکَ فَحَدِّثْ». بیان خوبیها برای شکر نعمت است. از اقدام مدیران بخشهای مختلف، از فعالان صنعت هوایی گرفته تا رانندگان حملونقل جادهای که در دورترین نقاط کشور خدمت کردند، باید قدردانی کرد. ملت ایران و نیروهای نظامی کار بزرگی انجام دادند و اقتدار و فداکاری خود را نشان دادند.
آیتالله سید حسن خمینی در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر اینکه در شرایط موجود از مسیر دعوا، اختلاف و سخنان تند به جایی نمیرسیم، گفت: باید به خرد جمعی و تصمیمات کلان مسئولان عالیرتبه نظام اعتماد کنیم. جامعه ما در دوران جنگ با اعتماد پیروز شد و در دوران صلح نیز باید با اعتماد پیش برود تا به پیروزی برسد. همه میتوانند نظرات مشورتی خود را بیان کنند، اما پس از آنکه تصمیم نهایی گرفته شد، باید از آن تبعیت کرد. نمیگویم با وفاق حتماً به نتیجه میرسیم؛ اما با اختلاف حتماً به شکست میرسیم.
وی با اشاره به اینکه جامعه ایرانی گواهی میدهد که رئیس جمهور اهل خودمحوری و منیّت نیست، یادآور شد: مجموعه خرد جمعی جمهوری اسلامی به این نتیجه رسیده که امروز باید کاری انجام شود. بهطور خاص از آقای قالیباف، رئیس مجلس، نیز یاد میکنم؛ برادر شهید، فرمانده جنگ و از مدیران درجهیک جمهوری اسلامی هستند. ایشان در هر مسئولیتی که بودهاند، شناخت و عملکرد درستی داشتهاند. از ۱۷ سالگی در جبهه حضور داشتهاند، فرمانده لشکر بودهاند و در همه عرصهها زحمت کشیدهاند. امروز نیز به دلایلی در جایگاه تصمیمگیر و مذاکرهکننده قرار دارند. باید به مسئولان اعتماد کنیم؛ تخطئه و تخریب تصمیم گیران عالیرتبه کشور ثمره ای ندارد، ضمن آنکه تمام این کارها زیر نظر رهبر معظم انقلاب است و ایشان تصمیمات را تأیید و امضاء می کنند. به تصمیمات کلان نظام، در نهایت چه کم شود چه زیاد، اعتماد کنیم.
یادگار امام با تأکید بر اینکه با وجود اختلاف حتماً شکست خواهیم خورد، گفت: تا اینجا پیروز میدان بودهایم و دستاوردهایی که به دست آوردهایم به مراتب ارزشمندتر از خسارتهای وارده است. ملت ایران هویت، اقتدار و اعتبار بزرگی به دست آورده است و این دستاوردها را باید با همدلی و همراهی حفظ کرد. باید به تصمیمات کلان اعتماد کنیم، بپذیریم و برای پیشبرد امور کشور همراهی داشته باشیم.