کمبود زینک بلای جان مطبوعات شرق: بحران کاغذ هنوز دست از گلوی مطبوعات برنداشته بود که بحران زینک نیز به آن اضافه شد. زینک ورقی با آلیاژ مخصوص است که در چاپ افست مطالب روی آن چاپ شده و سپس روی کاغذ کپی می‌شوند.

این ورق که در ابتدای سال 96 کمتر از شش هزار تومان قیمت داشت در حال حاضر در بازار با قیمت‌هایی عجیب معامله می‌شود و بسیاری از فعالان فرهنگی کشور، از ناشران تا مطبوعات، برای تهیه آن دست به دامن دلالان شده‌اند. بحران کمبود زینک در حالی گریبان صنعت نشر ایران را گرفته است که روزنامه‌های کشور در حال حاضر با مشکلات عدیده دیگری نیز دست به گریبان هستند و ناشران کتاب نیز با نزدیک‌شدن به نمایشگاه کتاب، ساعت‌های پراضطرابی را برای آماده‌کردن کتاب‌هایشان می‌گذرانند.
 زینک مهم‌تر از کاغذ است
غلامرضا شجاع، مدیرعامل شرکت تعاونی لیتوگرافان ایران، درباره اهمیت زینک در صنعت نشر کشور به «شرق» می‌گوید: زینک افست به عنوان یک کالای استراتژیک در صنعت چاپ و بسته‌بندی و صنایع بهداشتی، غذایی و دارویی نقشی اساسی دارد. برای نمونه در مطبوعات اگر روزنامه‌ای هر مقدار کاغذ داشته باشد اما زینک نداشته باشد، نمی‌تواند حتی یک برگ روزنامه چاپ کند پس اهمیت زینک نه تنها کمتر از کاغذ نیست بلکه بسیار بیشتر است زیرا کمبود کاغذ به معنای کاهش تیراژ نشریه است اما کمبود زینک به معنای عدم انتشار آن است. از سوی دیگر کمبود کاغذ همیشه آزاردهنده بوده اما راه‌هایی برای تأمین آن وجود دارد درحالی‌که به دلیل عدم تولید زینک در ایران و کشورهای همسایه، کمبود زینک هیچ راه‌حل جایگزینی ندارد.
 بانک مرکزی مقصر است
شجاع در بخش دیگری از سخنان خود، بحران فعلی را نتیجه تعلل بانک مرکزی دانسته و می‌گوید: طبق آمار گمرک، در سال 96 حدود چهارمیلیون‌و 500 هزار مترمربع زینک افست وارد کشور شد ولی در سال 1397 طبق آمارهای 11ماهه ابتدایی تنها دومیلیون‌و 700 هزار مترمربع زینک افست وارد شده و طبق اطلاعی که دارم در اسفند هم چیزی وارد نشده پس در واقع رقم واردات زینک افست به کشور به کمتر از سه میلیون مترمربع رسیده است. دلیل این کسری هم عدم پرداخت ارز توسط بانک مرکزی بود و برای مثال به ما تا اسفند ماه حتی یک سنت هم ارز داده نشد و تازه در اسفند ماه به ما ارز دادند که در نتیجه آن، خرید ما هنوز به دست ما نرسیده است. از سوی دیگر مقداری از زینک‌ها توسط واردکنندگان با ارز نیمایی وارد شدند که به دست دلالان افتاده‌اند و درحالی‌که در ابتدای سال 96 قیمت زینک افست دوورقی شش هزار تومان بود در ماه‌های پایانی سال گذشته تا نزدیک 50 هزار تومان افزایش قیمت پیدا کرد و در حال حاضر که با شما صحبت می‌کنم اگر پيدا شود، 40 هزار تومان است که همان هم فراهم نیست و بعضی از روزنامه‌ها همین امروز (یکشنبه) با من تماس گرفتند و گفتند برای چاپ روزنامه دیگر زینک نداریم و به اجبار زینک‌های بزرگ 70هزارتومانی خریده‌ایم و با برش آن را به اندازه لازم تبدیل می‌کنیم که اضافات آن هم دیگر قابل استفاده نیست و در واقع قیمت زینک برایشان 70 هزار تومان تمام شده است. ممکن است کسی ثروتمند باشد و سفارش بدهد از چین برایش با هواپیما زینک بیاورند و ورقی 200 هزار تومان هم برای آن هزینه کند اما مطبوعات و نشریات ما چنین توانی ندارند و این تنها محدود به مطبوعات و ناشران خصوصی نیست بلکه باید به شما اطلاع بدهم که حتی روزنامه‌هایی مانند همشهری و جام‌جم هم در حال حاضر دقیقا با همین مشکل مواجه هستند.
 نمایشگاه کتاب هم گرفتار کمبود زینک شد
شجاع در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به نزدیک‌بودن نمایشگاه کتاب و مشکل جدی ناشران در چاپ کتاب‌های تازه‌شان به «شرق» می‌گوید: اردیبهشت نمایشگاه بین‌المللی کتاب برگزار خواهد شد اما بسیاری از ناشران نتوانسته‌اند به دلیل نبود زینک کتاب‌هایشان را چاپ کنند. از سوی دیگر لازم است نهادهای نظارتی هم پای کار بیایند. متأسفانه سازمان تعزیرات در نامه‌ای رسمی به من گفته است اگر مدرکی درباره گران‌فروشی زینک دارید به ما ارائه کنید درحالی‌که مشخص است کسی که زینک 16هزارتومانی را 40 هزار تومان می‌فروشد سند و مدرکی به جا نمی‌گذارد و فاکتورسازی می‌کند و کاری از دست ما برای اثبات آن برنمی‌آید.
مدیرعامل شرکت تعاونی لیتوگرافان ایران در بخش دیگری از سخنان خود درباره وضعیت تحویل زینک‌های خریده‌شده توسط آن تعاونی می‌گوید: ما 900 هزار مترمربع ثبت سفارش انجام داده‌ایم که 300 هزار مترمربع آن در مسیر ایران است و از این مقدار حدود یک‌چهارم آن به گمرک بندرعباس رسیده اما به دلیل بارندگی شدید بندرعباس که به گفته ترخیص‌کاران ما باعث نیمه‌تعطیل‌شدن گمرک شده، هنوز به تهران نرسیده که امیدواریم تا هفته آینده این اتفاق بیفتد. تا 15 اردیبهشت ماه نیز امیدواریم بقیه این 300 هزار مترمربع را تحویل بگیریم تا در کارگروه مخصوصی که در وزارت ارشاد تشکیل خواهد شد، بین مطبوعات، ناشران و فعالان صنعت چاپ به صورت عادلانه توزیع شود.