نامه سرگشاده زیباکلام به وزیر علوم: اساسا مسئولان باور ندارند کشور مشکل دارد در پاسخ صادق زیباکلام به وزیر علوم آمده است: یک‌سری تعارفات، جمله‌پردازی‌های پرطمطراق و کلی‌گویی‌های ادبیِ زیبا اما بی‌محتوا در گفته‌های شما به چشم می‌خورد که معلوم نیست معنای دقیق این جملات چیست و مقصود از به‌کاربردن آن‌ها چه می‌باشد؟!

صادق زیباکلام در نامه‌ای سرگشاده خطاب به حسین سیمایی‌صراف، با نگاهی به درخواست وزیر علوم، تحقیقات و فناوری برای کمک دانشگاه‌ها برای راهیابی به برون‌رفت کشور از مشکلات اجتماعی، به نقد رجوع به دانشگاهیان در بزنگاه‌های حساس سیاسی کشور پرداخته است.

به گزارش شرق، در متن نامه صادق زیباکلام آمده است:

جناب آقای دکتر حسین سیمایی‌صراف

وزیر محترم علوم، تحقیقات و فناوری

با سلام و تحیات؛ 

در راستای خواسته جناب آقای پزشکیان، ریاست محترم جمهوری، در ارتباط با کمک دانشگاه‌ها برای راهیابی به برون‌رفت کشور از مشکلات اجتماعی، اعلام فرموده‌اید که قصد دارید با «بسیج ظرفیت‌های علمی کشور برای شناخت عمیق پدیده‌های اجتماعی مبتلابه جامعه» از دانشگاه‌ها کمک بگیرید.

از یک‌سری تعارفات، جمله‌پردازی‌های پرطمطراق و کلی‌گویی‌های ادبیِ زیبا اما بی‌محتوا که متأسفانه در فرهنگ سیاسی و دولتی ما رواج یافته و در بیانیه‌تان نیز به چشم می‌خورد، همچون «دانشگاه ایرانی تجلی وحدت در کثرت تاریخ ایرانی است؛ نقطه تلاقی گفتمان‌ها، اقوام، مذاهب، نیروهای اجتماعی و طبقات در دانشگاه ایرانی حضور دارند» که نه معلوم است معنای دقیق این جملات چیست و نه مقصود از به‌کاربردن آن‌ها چه می‌باشد، می‌گذرم؛ کمااینکه ظاهرا همان‌گونه که اشاره کردید، بنا دارید به خواسته آقای رئیس‌جمهور، از دانشگاه‌ها در رابطه با مشکلات و مسائل فعلی کشور کمک بگیرید. 

جناب سیمایی عزیز، این نه نخستین بار است که دانشگاهیان برای برون‌رفت از مشکلات دعوت می‌شوند و نه احتمالا آخرین بار خواهد بود. نخستین بار در جریان اعتراضات سال ۱۳۸۸ بود که جناب دکتر فرهاد رهبر، رئیس وقت دانشگاه تهران، شماری از اساتید را گرد هم آوردند و از آنان خواستند به ریشه‌یابی اسباب و علل آن اعتراضات بپردازند. در ادامه، از شورای عالی امنیت ملی و وزارت کشور نیز نمایندگانی در جلسات حضور یافتند.

این نشست‌ها قریب به دو ماه به درازا کشید و مسئولیت تهیه صورت‌جلسات نیز بر عهده اینجانب گذاشته شد؛ تا رسیدیم به مهرماه و آغاز سال تحصیلی ۸۸. با شروع کار دانشگاه، همه‌چیز به خیر گذشت، مسئولان نفس راحتی کشیدند و بسیار محترمانه عذر اساتید و آن جلسات را خواستند. پس از آن نیز راهپیمایی بزرگ نهم دی برگزار شد و اعلام گردید که اعتراضات ۸۸ از ابتدا توطئه دشمن بوده و اساسا نیازی به بررسی و واکاوی از سوی اساتید وجود نداشته است. 

بعد از آن، نوبت به اعتراضات دی‌ماه ۹۶ و آبان ۹۸ رسید. این بار جناب دکتر محمود نیلی، رئیس وقت دانشگاه تهران، مجددا اساتید را گرد هم آوردند و علاوه بر آنان، اساتیدی از دانشگاه‌های اصفهان، علامه طباطبایی و تربیت مدرس نیز به جمع اضافه شدند. تجربه سال ۸۸ باعث شده بود که اینجانب چندان اصراری به مشارکت جدی در آن جلسات نداشته باشم، تا اینکه از سوی ریاست محترم دانشگاه ناچار به پاسخ شدم و عرض کردم: چه کسی، کدام مسئول و کدام نهاد مملکتی از ما خواسته است که به بررسی مشکلات و ارائه راه‌حل بپردازیم؟ 

آن جلسات نیز نزدیک به دو سال، تا روی کار آمدن دولت مرحوم شهید رئیسی، ادامه یافت. سپس جناب دکتر محمد مقیمی، رئیس جدید دانشگاه، در راستای سیاست «خالص‌سازی» دولت جدید که اساسا هیچ مشکل و مسئله اجتماعی‌ای را به رسمیت نمی‌شناخت، جلسات را تعطیل کردند. همان‌گونه که در سال ۸۸ احدی نپرسید حاصل بررسی‌های دانشگاهیان چه بوده است، در سال ۱۴۰۰ نیز عینا هیچ بنی‌بشری نپرسید که آن قریب به دو سال بررسی اساتید پیرامون مشکلات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و افول سرمایه اجتماعی به کجا انجامید و چه نتایجی به دست آمد. می‌دانید چرا؟

چون در ایران اساسا مسئولان مشکلی نمی‌بینند که نیاز به دانشگاه و مساعدت دانشگاه داشته باشد. اگر هم مشکلی پدید آید، خودشان می‌دانند چگونه آن را حل کنند و نیازی به دانشگاه‌ها احساس نمی‌شود. 

چه دولت خدمتگزار مرحوم رئیسی و چه دولت‌های خدمتگزار و فداکار پیش از آن، اساسا مشکلی در کشور نمی‌دیدند که بخواهند آن را به دانشگاه احاله کنند. با مدیریت جهادی، خوداتکایی و بالاتر از همه، با پیگیری‌ها و دخالت‌های شخصی مسئولان متعهد و انقلابی، نظام همواره بر مشکلات غلبه کرده و بحران‌ها را یکی پس از دیگری، به حول و قوه الهی، به خاک نشانده است. دانشگاه چه کاره است و چه نیازی به پژوهش‌ها، یافته‌ها و نظرات اساتید دارد؟ از اعتراضات ۸۸ تا «زن، زندگی، آزادی» و تا رویدادهای دی‌ماه امسال، مسئولان کاملا به اسباب و علل و چگونگی وقوع آن‌ها واقف بوده‌اند و می‌دانند چگونه باید با آن‌ها مواجه شوند. دانشگاه چه کاره است و چه نیازی به پژوهش دانشگاهیان دارد؟ 

جناب سیمایی بزرگوار، نمی‌دانم جنابعالی و آقای رئیس‌جمهور به دنبال یافتن راه‌حل برای کدام مشکلات هستید؟ مسئولان کشور ما اساسا قبول ندارند که با مشکلات ریشه‌دار سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی یا… مواجهیم. طی ۱۶ سال گذشته، از ۸۸ تاکنون، نظام همواره واکنشی یکسان به بحران‌ها داشته است: بحران‌ها ساخته و پرداخته بیگانگان‌اند و ایران مشکلی ندارد. البته این بار پذیرفته‌اند که برخی تنگناهای اقتصادی وجود دارد که آن‌ها هم با مدیریت بهتر دولت آقای پزشکیان قابل حل است. جز این، نه در عرصه داخلی و نه خارجی، اساسا مشکلی وجود ندارد.

نارضایتی‌های اقتصادی نیز با کالابرگ، مدیریت جهادی و اقدامات دولت التیام یافته و باقی آن هم به‌زودی برطرف خواهد شد. نه مردم روزبه‌روز ناامیدتر می‌شوند، نه به فکر مهاجرت‌اند، نه مشارکت انتخاباتی کاهش یافته، نه سرمایه اجتماعی افول کرده و نه مشکل و نابه‌سامانی دیگری وجود دارد. ما زمانی به پزشک مراجعه می‌کنیم که احساس درد داشته باشیم. وقتی مسئولان اساسا باور ندارند کشور مشکلی دارد و خود نیز برای همه‌چیز راه‌حل دارند، جناب پزشکیان و حضرت‌عالی می‌خواهید دانشگاهیان را گرد هم آورید که چه کنند؟

ایام به کام باد.