ابوالحسن فیروزآبادی که تا سال ۱۴۰۱ بر مسند دبیری شورایعالی فضای مجازی تکیه زده بود، درباره پیشبینی خود از فضای شورایعالی فضای مجازی برای رفع فیلترینگ بیان کرد: «باید اینطور بگوییم که یا به نفع اکثریت مردم تمام میشود یا نمیشود. اگر فیلترینگ برداشته شود، به نفع اکثریت مردم خواهد بود.
دبیر پیشین شورایعالی فضای مجازی تاکید کرد: «برای حل مسئله فیلترینگ باید یک تفاهم ملی داشته باشیم، بدون تفاهم ملی به دلیل اشکال قانونی، اگر دولت سایتی را هم باز کند، با اولین ناآرامی اجتماعی باز این سایتها به مشکل برخورده و بسته خواهد شد.»
مشروح گفتگوی خبرآنلاین با ابوالحسن فیروزآبادی، دبیر پیشین شورایعالی فضای مجازی را بخوانید؛
*******
* آقای فیروزآبادی! این روزها خبرهایی درباره جدیتر رفع فیلترینگ به گوش میرسد، شما فضا را برای رفع فلیترینگ چطور میبینید و ارزیابی میکنید؟
من فکر میکنم فیلترینگ کارکرد خودش را از دست داده است، اینکه دوستان درباره موضوعی که کارکرد خودش را از دست داده بحث میکنند، برای من قابل تعجب است. الآن به دلیل استفاده وسیعی که از فیلترشکنها صورت میگیرد، میزان فعالیتی که ایرانیان و هموطنان ما در سایتهای فیلتر شده معروف و شبکههای اجتماعی فیلترشده معروف دارند، نشان میدهد فیلترینگ امری متنفی شده است.
فیلترینگ هزینههای اضافی و روانی برای مردم ایجاد کرد
دولت باید زودتر به رفع فیلتر و از این جور موارد اقدام کند تا اگر میخواهد موضعی را درباره برخی از پیامرسانها، فیک نیوز و خبرهای جعلی که در این پیامرسانها منتشر میشود، داشته باشد، موضعی مشخص باشد. فیلتر کارایی خودش را است داده و به نظر میرسد که ما برای مردم و کشور هزینههای اضافی ایجاد کردیم.
فیلترشکنها به میزان زیادی برق مصرف میکنند و پولی که به آنان داده میشود از کشور خارج میشود، زیرا مستلزم اجاره سیستمهایی در خارج از کشور هستند. هزینههای روانی نیز برای مردم در کسب و کار و محیط کار ایجاد میشود که بلاوجه هستند. امیدواریم به این مسئله توجه شود و این مانع خودساخته ظاهری را که باعث شده مردم راحت از فضای مجازی استفاده نکنند، مرتفع شود.
* پیشبینی میکنید که تلاش دولت برای رفع فیلترینگ به سرانجام برسد؟ فضای شورایعالی فضای مجازی را چطور ارزیابی میکنید؟
واقعیت باید اینطور بگوییم که یا به نفع اکثریت مردم تمام میشود یا نمیشود. اگر فیلترینگ برداشته شود، به نفع اکثریت مردم خواهد بود.
مخالفان رفع فیلترینگ برای حفظ آن تلاش میکنند و مانع تراشی خواهند کرد
* مخالفتهایی که درباره رفع فیلترینگ به راه افتاده، توسط برخی از نمایندگان مجلس، برخی از ائمه جمعه و ... میتواند ایجاد مانع کند؟
حتما مانع میشوند، کسانی که این مانع را تراشیدند، در حفظ آن تلاش خواهند کرد.
حامیان دولت در شورایعالی فضای مجازی در اقلیت هستند
* ممکن است برخی از چهرهها در شورایعالی فضای مجازی به کمک دولت برای رفع فیلترینگ بیایند؟
بعید میدانم. اعضایی که از طرف دولت هستند در اقلیتاند.
به علت تحریمها امکان حضور پیام رسانهای خارجی در ایران نیست
* آقای لاریجانی و برخی از اعضای شورایعالی فضای مجازی اخیرا اظهاراتی داشتند مبنی براینکه که راه حلهایی برای رفع فیلترینگ پیدا شده است. شما اطلاعی دارید؟ مثلا برخی مدعی شدند مذاکراتی با کشورهای مبدا پیامرسانهای فیلتر شده، انجام شده است.
من اطلاعی ندارم، اما واقعیت این است، زمانی که برخی از سایتها و شبکههای اجتماعی فیلتر شدند، شرط بر این بوده است که این سایتها در کشور ما دفتر نمایندگی داشته باشند. اما به دلیل اینکه عمده این پیامرسانها آمریکایی هستند؛ اگر این شرکتها مایل باشند نماینده یا دفتری در کشور ما داشته باشند؛ با مشکلات مواجه هستند.
معمولا این شرکتها یا پیامرسانهایی که در کشورها نماینده یا دفتر دارند، به لحاظ اقتصادی در آن کشورها فعالیت دارند و منتفع اقتصادی هستند. با توجه به این مسئله این شرکتها در کشور ما به دلیل تحریمها امکان فعالیت ندارند. به نظر میآید همانطور که در تحریمها در برخی تصمیمگیرهایی را انجام میدهیم که به دلیل تحریمها از لحاظ اقتصادی و یا سیاسی بهتر است، در این حوزه هم اگر اشکالی وجود دارد با اغماض برخورد کرده و در مواقعی که نیاز است، از سلاح فیلترینگ استفاده شود.
صراحت قانونی درباره اینکه متولی فیلترینگ کیست، نداریم!
* یک سوالی که مطرح است، این است که متولی فیلترینگ کیست و ...
صراحت قانونی درباره این که متولی فیلترینگ کیست، وجود ندارد. هم قاضی، هم کارگروه تعیین مصادیق مجرمانه، هم شورایعالی فضای مجازی، هم مجلس و شورای عالی امنیت ملی میتوانند فیلتر کنند و برای بستن و فیلتر کردن مرجع مشخصی نداریم.
بدون تفاهم ملی نمیشود مساله فیلترینگ را حل کرد زیرا...
* این ماجرا چقدر میتواند دست دولت را ببندند؟
خیلی میتواند دست دولت را ببندند. من معتقد هستم برای حل مسئله فیلترینگ باید یک تفاهم ملی داشته باشیم، بدون تفاهم ملی به دلیل اشکال قانونی، اگر دولت سایتی را هم باز کند، با اولین ناآرامی اجتماعی باز این سایتها به مشکل برخورده و بسته خواهد شد.
بخشهایی از طرح صیانت مجلس یازدهم بلاتکلیف رها شد
* طرح صیانت جدیدی که در مجلس کلید خورده، را چطور میبینید و آیا میتواند یک مانعی ایجاد کند؟
حقیقتا از طرح صیانت جدید اطلاع ندارم، اگر طرح صیانت باشد در جهت تقویت فیلترینگ است. لغت صیانت در ذهن انسان فیلترینگ را مبادرت میکند.
* آقای فیروزآبادی! در زمان مجلس یازدهم هم طرح صیانت به شورایعالی فضای مجازی ارجاع شد و حتی شنیدههایی وجود داشت که مواردی از این طرح اجرا هم شد. شما آن زمان عضو شورایعالی مجازی بودید، این اتفاق رخ داد؟
واقعیت این است که فقط یکی از بخشهای آن طرح مربوط به تنظیمگری شورایعالی فضای مجازی واگذار شد. اما سایر بخشهای آن طرح مثل جرمانگاری یا نظارت بر دیتای اصلی کشور و... مسکوت ماند. یعنی ارجاع نشد و بلاتکلیف رها شد.