0:7 PM
     صفحه نخست          اساسنامه و مرامنامه حزب          آلبوم عکس       عضویت در حزب         آرشیو مطالب       جستجوی مطلب           پیوند ها          تماس با ما 
 یادداشت سر دبـیـر
 سرمقاله های کاشته شده

آنچه در هفته ی گذشته به نام «روزهای سیاه رسانه های کرمانشاه» رقم خورد را نباید به غلط، نتیجه ی یک رویکردِ اتفاقیِ صرف دانست بلکه شکایت از چندتن از فعالان رسانه ای کرمانشاه، ماحصل اراده ای هدفمند، اتاق فکری تحلیل گر و سیاستگذاری مدونی است که از همان بدو حضور بازوند در استان کرمانشاه شکل گرفته است.

 اخبار عمومی
سانس آخر؛سه‌گانه «قالیباف - عارف - جلیلی» کاندیدای مجلس می‌شوند؟
رييس‌جمهور با اشاره به گشايش‌هاي مهم پس از انعقاد توافق هسته‌اي: خواهم گفت با چه دردسرهايي نگذاشتم ايران ناقض برجام باشد
رهبر انقلاب در پاسخ به گزارش شوراي عالي امنيت ملي پيرامون نحوه مديريت وضعيت جانباختگان و مصدومين حوادث اخير: رأفت اسلامي مبنا باشد
انتقاد تند از شورای نگهبان/آقای جنتی را عادل و دلسوز می دانم،اما سیاست نمی داند و اخلاق اجتماعی وسیاسی ندارد
روایت کیهان از انعکاس بیانیه میرحسین موسوی در BBC
تائید ادعای بنزینی مقامات دولتی از سوی محمود صادقی: مجلس از برنامه سران قوا برای افزایش قیمت بنزین خبر داشت
توضیح استاندار خوزستان درباره ناآرامی‌های ماهشهر
کرباسچی: تلویزیون با اصرار از من دعوت کرد، تا اتاق گریم هم رفتم اما میرباقری اجازه نداد/دلم برای عذرخواهی مکررشان سوخت
روایت روحانی از مکالمه تلفنی با اوباما/ترامپ تحریم‌ها را بردارد، ساعت بعد ملاقات می‌کنم
در نشست با دانشجویان خواجه نصیر؛ مطهری: نهایتا ٥ میلیون تومان هزینه تبلیغ داشتم / خانه ۵۷۶ متری در خیابان شریعتی دارم!
آنفلوآنزا را جدی تر از همیشه بگیرید؛ اوضاع چندان خوب نیست/ 10 راه ساده برای نمردن
صادقی نماینده مجلس: برخی دانشجویان با وجود عدم حضور در تجمعات به صورت پیشگیرانه بازداشت شده‌اند
پروانه سلحشوری نماینده مجلس: « کمیسیون ویژه» حوادث آبان ۹۸ را پیگیری می‌کند/ باید برای دل‌های پر از کینه فکری کرد
کیهان: بازی رندانه اصلاح‌طلبان با روحانی؛ او خسارت سنگینی به کشور تحمیل کرد
علی مطهری: چرا هرکسی را مسالمت آمیز تجمع می‌کند بازداشت می کنیم؟/ برخی نهادهای امنیتی و اطلاعاتی از اعتراضات می ترسند
دو واکنش جالب و متفاوت آیت الله جنتی به گران شدن بنزین در دولت‌های احمدی نژاد و روحانی
جلسه دوم / دادگاه نجفی: نمی دانستم که بالش صدای گلوله را کم می‌کند
همه عليه رييس‌جمهور، رييس‌جمهور عليه خودش
انصراف لاریجانی از شرکت در انتخابات مجلس یازدهم/ برنامه‌ای برای کاندیداتوری ندارم
شوآف انتخاباتی نمایندگان بعد از افزایش قیمت بنزین/مگر رستم دستان هستید؟/ردپای خاتمی در نظرات کاربران خبرآنلاین درباره استیضاح وزراء
خباز: در طرح سرا با دست خودمان نیروهای اصلاح‌طلب را می‌سوزانیم
طالبان در پی امتیاز گرفتن همزمان از تهران و واشنگتن است
تصاویر | حالت چهره حدادعادل و سعید جلیلی وقتی احمدی نژاد تصمیم می‌گیرد در مجمع کنارشان بنشیند!
ناگفته‌های وزیرکشور از اغتشاشات: آشوبگران یک کارگر پمپ بنزین را آتش زدند/با تیربار به مردم شلیک می‌کردند/۵۰۰ نفر با شرایط خاص به سمت صداوسیما می‌رفتند
حمله تند پناهیان به دولت؛ اینبار به بهانه گران شدن بنزین
«اعتماد» از اخبار ضد و نقيض درباره نامه‌نگاري فراكسيون اميد با رهبري گزارش مي‌دهد / معماي نامه‌اي كه هرگز به مقصد نرسيد
گاه‌شمار مواضع مسوولان سياسي- امنيتي درباره وضعيت اينترنت در روزهاي گذشته/ 10 روز سرد فضاي مجازي
برترین عکس‌های سال 2019 رویترز (+عکس)
نماینده مجلس: در اعتراضات اغلب دستگیرشدگان بیکار یا دارای مشاغل کم‌درآمد بوده و از سواد کمی برخوردار بودند
سخنگوی سپاه: بخش عمده ارتباطات سایت آمدنیوز کشف شده اند/ افراد از طیف‌های مختلف در تور رسانه ای این سایت افتاده بودند
تجمع میدان انقلاب برای حمایت از نظام بود، یا معرکه برای توهین و تخریب؟
اگر این شرایط را داشته باشید مشمول دریافت بسته حمایتی نیستید
توصیه‌های بنزینی مجلس به دولت/چرا خودروسازها قیمت را افزایش دادند؟
ادعای یک نماینده: در اعتراضات بنزینی از آرپی‌جی۷، نارنجک و خمیرهای انفجاری استفاده شد/تعدادی از اتباع بیگانه و اشرار در میان کشته‌شدگان بودند
استیضاح وزیر کشور کلید خورد
روایت جانشین فرمانده کل سپاه از جمع کردن آشوب‌های بعد از افزایش قیمت بنزین در ۴۸ ساعت
انتقاد تند فریدون شهبازیان از «عصر جدید» و به بیراهه رفتن خواننده جوانش
هشدار جدی شمخانی به اغتشاشگران: در هرجای ایران باشید، شناسایی و مجازات خواهید شد
شعارهای مشترک مارکسیست‌ها و طرفداران احمدی نژاد در تجمعات دانشجویی
حقوق کارگران و بازنشستگان سال آینده چقدر افزایش یابد؟
 گفتــگو
کاندیداتوری قالیباف جدی‌تر شد/ترقی:معلوم نیست اصولگراها پیروز شوند
عباس عبدی: اصلاح‌طلبان قادر به شرکت در انتخابات نیستند اگر...
حسین مرعشی: مقامات کشور به جای تخریب، کمک‌رسان هم باشند
آذر منصوری: تبعیض و بی‌عدالتی علت اصلی اعتراضات است/ نبود تشکل و احزاب قوی، اعتراضات را به خشونت می‌کشاند
باهنر:عضویت در شورای عالی امنیت، اختیاراتی به رئیس مجلس داده است
بهزاد نبوي: همه مشكلات را به پاي دولت روحاني نگذاريم
سعید لیلاز: سهمیه‌بندی بنزین، گام بلندی برای عدالت اجتماعی است/مخالفت کسانی که قبلا به کلیات سهمیه‌بندی رای داده‌اند، نهایت بی‌انصافی است
چمران:حدادعادل نامزد انتخابات مجلس نمی‌شود/با کلاه مخملی و تتلو نمی‌توان رأی جذب کرد/در شورای وحدت حرفی از سرلیستی قالیباف نشده است
سيدمحمد صدر: تسخير پاسخي به كودتا بود
سيدمحمود واعظي: پيام ظريف به عربستان نشانگر پافشاري ايران‌ بر آرامش منطقه است

کد مطلب 23418           تاریخ ارسال : 1398/04/23                         نسخه چاپی
نقشه حجاب ممنوع، فکر استعماری و سرنیزه رضاخانی

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای روز سه‌شنبه ۱۳۹۶/۱/۸ ضمن بازدید از نمایشگاه آثار هنری و اسناد تاریخی مرتبط با واقعه‌ی مسجد گوهرشاد که در حرم مطهر رضوی برگزار شده بود، در جمع برگزارکنندگان این نمایشگاه سخنرانی کردند.


به گزارش خبرآنلاین، پایگاه اطلاع‌رسانی KHAMENEI.IR متن بیانات رهبر انقلاب اسلامی در این دیدار را در سالروز واقعه‌ی خونین کشتار مردم معترض به کشف حجاب رضاخانی در مسجد گوهرشاد مشهد که در تیرماه ۱۳۱۴ به وقوع پیوست، برای نخستین‌بار منتشر کرده است که در ادامه می آید؛

بسم الله الرّحمن الرّحیم

اولاً خیلی تشکر می‌کنم از برادران عزیز، همچنین از آقای جلیلی(۱) که واقعاً زحمت کشیدید، کار نویی را انجام دادید. این خیلی مایه‌ی تأسف است که حادثه‌ی مسجد گوهرشاد با این عظمت و با این اهمیت هیچ انعکاسی در تاریخ ما، در ادبیات ما، در کتابهای رمان ما نداشته باشد. خب الحمدلله خوب کار کرده‌اید. تا آن مقداری که بنده دیدم و آن مقداری که حالا فهم بنده اقتضا می‌کند، خیلی به نظرم جالب و خوب آمد؛ هم کارهای نقّاشی و گرافیکی و همچنین کارهای گزارشی و روایتی؛ خیلی خوب بود. من دو سه تا نکته را عرض بکنم:

 اولاً راجع به مسئله‌ی مسجد گوهرشاد، غیر از آن کتابی که آقای وحید جلیلی اشاره کردند،(۲) باز هم کتاب هست. یک کتابی(۳) در قالب رمان یا داستان نوشته شده، اما تاریخ همین حادثه است و من آن را خوانده‌ام و می‌دانم، و با اطلاعاتی که من در ذهنم بوده تطبیق می‌کند. همین داستان مسجد گوهرشاد است با مقدمات و مؤخراتش، و اسم همه‌ی این شخصیتها در آن هست و ماجراها را درست تعریف کرده که من آن کتاب را دارم. یکی این کتاب است. یکی هم یک کتاب دیگری است که یکی دو سال پیش آن را خواندم. آن هم مشروح قضایای حادثه‌ی سال ۱۳۱۴ مسجد گوهرشاد را با مقدمات و مؤخرات و جزئیاتش نوشته. مثلاً جلساتی که در منزل مرحوم آقازاده(۴) تشکیل شده یا فرض بفرمایید که آنچه در صحن کهنه -صحن انقلاب- اتفاق افتاده یا اینکه اول بهلول کجا رفت، بعد آمد کجا، بعد چه جوری شد؛ اینها همه هست. کمااینکه در خود خاطرات بهلول هم -در اولش- هست. البته من کتاب خاطرات بهلول را نخوانده‌ام اما چون از خود ایشان شفاهاً شنیدم، می‌دانم که همان چیزهایی که شنیدم، در آن کتاب هست -البته آن کتاب مدتی دست من بود؛ قبل از اینکه چاپ بشود آن را به من داده بود- ایشان جزئیات حادثه‌ی آن دو سه روزی را که در اینجا بوده و روی منبر بوده -اول مسجد گوهرشاد را، بعد صحن کهنه و صحن نو و باز دوباره مسجد گوهرشاد را تا وقتی که فرار می‌کند از اینجا و می‌رود- در مقدمه‌ی کتاب به احتمال زیاد آورده. بنابراین کتابهای دیگری وجود دارد. البته همین‌طور که گفتم، یک کتابی هست که تاریخ و گزارش آن حادثه است. بخشی از آن کتاب یادداشتهای مرحوم شیخ احمد بهار است؛ شیخ احمد بهارِ(۵) رمان‌نویسِ معروف مشهد که در همه‌ی حوادث بوده و روزنامه هم منتشر می‌کرده و آن روزها هم به مناسبتی روزنامه‌اش را تعطیل می‌کند. داستان، در عین حال، متن ماجرا بوده. بخشی از آن کتابی که عرض می‌کنم خاطرات اوست. باید اینها را بگردید پیدا کنید.

 نکته‌ی دوم اینکه ببینید اصلاً قضیه‌ی مسجد گوهرشاد برای چه به وجود آمد؟‌ این را فراموش نکنیم. نکته‌ی محوری، مرحوم حاج آقا حسین قمی است.(۶) مرحوم حاج آقا حسین قمی سر مسئله‌ی کشف حجاب گفت من می‌روم با رضا شاه صحبت می‌کنم و مجبورش می‌کنم که گوش کند. با همین نیت از مشهد بلند شد رفت تهران، که البته وقتی رسید تهران، ایشان را از طرف دولتی‌ها هدایت کردند به شاه عبدالعظیم و آنجا در یک جایی نگه داشتند و شاه هم ملاقات نداد. البته ایشان گفته بود می‌روم و به او می‌گویم؛ اگر گوش کرد که هیچی، اگر گوش نکرد همانجا خودم خفه‌اش می‌کنم، می‌کشمش مثلاً؛ با این نیت رفته بود و نشد که ملاقات کند و بعد هم از همانجا ایشان را تبعید کردند به عراق. وقتی که ایشان در تهران بود، علمای مشهد در مسجد گوهرشاد جمع شدند برای اینکه بگویند که اولاً آقای حاج آقا حسین برگردند به مشهد؛ ثانیاً حرفهایی که ایشان خواسته‌اند، باید تحقق پیدا کند. اصلاً اجتماع علما در کشیک‌خانه‌ی مسجد گوهرشاد که بعد منجر به اجتماع مردم شد، برای این بود. یعنی عنصرِ مرحوم حاج آقا حسین قمی فراموش نشود؛ یک ملّای واقعاً مجاهدِ فی‌سبیل‌اللهِ نترسِ آماده‌ای که حاضر بود برود در دهان شیر دیگر، یعنی هیچ اِبایی نداشت. از اینجا هم که بلند شد رفت، تنها رفت؛ با خودش مثلاً حَشم و خَدم و اینها نبرد، فقط دوتا از پسرهایش ظاهراً‌ رفتند. این نکته‌ی قابل توجهی است.

 نکته‌ بعدی این است که مرحوم آقازاده فراموش نشود. آقازاده در قضایای مسجد گوهرشاد دخالتی نداشته، لکن دستگاه دربار، او را متهم کردند. بعد هم به خاطر همین اتهام، آقازاده را که در مشهد دارای شأن خیلی زیادی بود -اصلاً کسی تصور نمی‌کرد که مأمور دولتی به خانه‌ی آقازاده برود، یعنی تا این حد که مأمور جرأت کند برود خانه‌ی آقازاده- مأمورین رفتند در خانه گرفتند او را، کشیدندش بیرون، بدون اینکه اجازه بدهند حتی لباس مرتبی تنش کند، برش داشتند از مشهد اول بردند یزد و مدتی آنجا بود، بعد هم به تهران و بعد از یکی دو سال مسمومش کردند و شهیدش کردند. ببینید اینها عناصر مهم قضیه‌ی مربوط به مسجد گوهرشاد است.

 یک نکته‌ی دیگر این است که ببینید یک وقت قضیه‌ی مسجد گوهرشاد را از نگاه یک فاجعه‌ی تاریخی که اتفاق افتاده نگاه می‌کنید؛ آن همین است دیگر، همینی است که تصویرهایش این جوری کشیده می‌شود؛ یعنی یک عده مردم مؤمن برای خاطر مقصودی در یک جای مقدسی جمع شدند، مأ‌مورین دولتی ریختند اینها را کشتند. البته کشتار فقط در مسجد هم نبوده، بلکه بیرون، در فلکه -آن فلکه‌ی قدیم که البته حالا دیگر نیست- بست پایین خیابان، جلوی آن باصطلاح خیابان تهران، یعنی خیابان امام رضا (علیه‌السلام) اینجاها همه آدم کشته شده. همین درِ جنوبی مسجد گوهرشاد که الان آن درِ جنوبی بسته است و در محلش صحن قدس را درست کرده‌اند، آنجا به عوض صحن قدس یک راهرویی بود که می‌آمد در مسجد گوهرشاد و در همان راهرو عده‌ی زیادی کشته شدند که قضایایش را من نمی‌دانم کجا خواندم و الان واقعاً یادم نیست که این را خواندم اما مطلعم که همانجا عده‌ای را کشتند. کسانی می‌گویند ما از بالاخانه نگاه میکردیم و می‌دیدیم که مردم را می‌کشند و نیمه‌جان سوار کامیون می‌کنند و می‌برند و در منطقه‌ی عَلم‌دشت هم دفن می‌کنند؛ همان حرفهایی که معروف است. پس بنابراین یک نگاه، این نگاه است؛ نگاه یک فاجعه‌ای که در مشهد به مناسبت حجاب اتفاق افتاده.

 یک مسئله که به نظر من از این دایره‌اش خیلی وسیع‌تر و مهمتر است، خود اصل مسئله‌ی حجاب است. حالا من دیدم که دوستان اینجا «روضه‌خوانی ممنوع» را مطرح کرده بودند، اما «حجاب ممنوع» یک موضوع خیلی مهمی است، که حالا خاطراتی هم که شما اینجا نقل کرده‌اید، غالباً درباره‌ی همین مسئله‌ی حجاب است. البته در این دو سه تا خاطره‌ای که من خواندم، خیلی چیزهای برجسته‌ای نبود. خیلی چیزها را می‌شود پیدا کرد؛ حالا در ذهنیات خود ما حرفهایی هست و کسانی که در سنین ما هستند از بزرگترهایشان شنیده‌اند، از مادرهایشان مثلاً که خودشان مواجه بوده‌اند و از خواهرهایشان مثلاً شنیده‌اند؛ هستند هنوز افراد زیادی از این قبیل. مسئله‌ی حجاب دیگر مخصوص مشهد و مسجد گوهرشاد هم نیست. یک قضیه‌ی وسیعِ همه‌جایی سراسری است در کشور و اقدامی که رضا شاه کرد و مواجهه‌هایی که با رضا شاه شد. اینقدر هم درباره‌ قضیه‌ حجاب، خاطره و داستان و اینها می‌توانید پیدا بکنید که من خیال می‌کنم مجموعه‌اش یک چیز عظیمی خواهد شد. حالا شما گفتید مثل اینکه یکی از آقایان هم -نمی‌دانم کدام یکی از آقایان بودند- بنا دارند رمان بنویسند. خیلی به نظر من مسئله‌ی مهمی است که باز این هم از همان مسائلی است که درست رویش کار نشده و توضیح داده نشده.

 یک مسئله‌ی دیگر آنهایی‌اند که نقش‌آفرینی کردند. ببینید شخصیتهای فرهنگی معروف زمان رضا شاه، مثلاً علی اصغر حکمت(۷) -اینها چهره‌ها هستند دیگر- در قضیه‌ی کشف حجاب نقش ایفا کردند، نقش استعماری ایفا کردند، یعنی آن پشت جبهه‌ی حقیقی رضا شاه اینها بودند. رضا شاه تفنگ دستش بوده و اینها کسانی بوده‌اند که فکر می‌ساختند و به رضا شاه جهتگیری می‌دادند که او تفنگ را کجا به کار ببرد. به نظر من این شخصیتهای فرهنگی خیلی مؤثرند، چهره‌های اینها شناخته بشود. رضاخان فقط یک سفر خارجی رفت و آن هم به ترکیه بود در زمان آتاترک. آنجا زنهای بی‌حجاب را آوردند به او نشان دادند. ایده‌ی بی‌حجابی را به او تزریق کردند و بعد این دُور و بری‌هایش گفتند راه تمدن و اینها همین کاری است که آتاترک کرده و از آن وقت او به فکر فرو رفت و مقدماتش را شروع کرد. بعد ۱۳۱۴ دیگر اجباری شد اما قبلاً چیزهای دیگری بود.

 نکته‌ی دیگر شخصیتهایی‌اند که اقدام کردند و کار کردند و می‌شود از آنها اسم آورد. امام (رضوان‌الله‌علیه) یک بار به ما گفتند که من هیچ‌کس را به شجاعت مرحوم آقای کاشانی ندیدم، ایشان مدرس را هم دیده بودند، اما درعین‌حال گفتند کاشانی. بعد سه قضیه از مرحوم کاشانی نقل کردند که دو تایش مربوط به همین قضایای مربوط به پهلوی است و متأسفانه سومی‌اش را من یادم نیست. آن قضیه‌ای که به‌طور مشخص مربوط به قضیه‌ی حجاب است این است که گفتند خانه‌ی ایشان در پامنار بود، مأمور کلانتری آنجا آمد پیش آقای کاشانی و گفت که مثلاً فرمانده‌مان سلام رساندند و گفتند که شبِ مثلاً سه‌شنبه، شما و خانواده‌تان در فلان مجلس دعوتید -دعوت می‌کردند دیگر که با زنهایشان سربرهنه بیایند؛ حالا آمده بوده از آقای کاشانی دعوت می‌کرده- آقای کاشانی یک تشری به او می‌زند و تندی می‌کند. او می‌گوید که آقا فرمانده گفتند. آقای کاشانی می‌گوید -نزدیک به این تعبیر که- خیلی غلط زیادی کردند فرمانده‌تان!(۸) بعد او دستپاچه می‌شود، می‌گوید آقا مقامات بالا این را گفتند. آقای کاشانی باز می‌گوید مقامات بالا -نزدیک به این تعبیر که- خیلی غلط زیادی کردند این حرف را زدند! پا شو برو گم‌شو! می‌آید به رئیس کلانتری می‌گوید. او می‌گوید بابا نزدیک این سید نروید، خطرناک است. غرض، از این جور قضایا هست در مسائل مربوط به حجاب.

 جزو همین فهرست دستگیرشدگان یکی هم مرحوم آشیخ هاشم قزوینی است دیگر که استاد ما بود. ایشان مدرّس درجه‌ی یک بود در مشهد و ما سالها درس ایشان می‌رفتیم. ایشان می‌گفت که وقتی کشف حجاب شد، خب همه ناراحت بودند. دیدیم یکی از آقایان خیلی خوشحال است. گفتیم شما چطور [این قدر خوشحالی]؟ گفت خیلی کار خوبی شد، بگذار مردم بفهمند من چهل سال با چه کسی زندگی کرده‌ام!(۹) غرض، حرف و گفت و نقل در حواشی مسئله‌ی حجاب خیلی زیاد است. من البته سالی که کشف حجاب شد، در دنیا نبودم؛ بنده متولد ۱۳۱۸ هستم یعنی چهار سال بعد از کشف حجاب، ولیکن خب مادرم و اینها نقل می‌کردند قضایا را و اینکه در خانه می‌ماندند، مدتها بیرون نمی‌رفتند و برای بیرون رفتن‌های اضطراری چه مشکلاتی را تحمل می‌کردند.‌ هم از مادرم شنیدیم و هم از زنهای دیگر شنیدیم. خیلی قضایای واقعاً دردناکی است که اتفاق افتاده. اینها همه باید دیده بشود. یعنی اگر واقعاً مسئله‌ی حجاب بحث می‌شود، این قضایا دیده بشود. پس مسئله‌ی حجاب یک مسئله‌ای شد جدای از قضیه‌ی مسجد گوهرشاد، یعنی یک مسئله‌ی فراگیر بزرگِ مهم. به هر حال ما از زحمات آقایان خیلی متشکر هستیم. خداوند ان‌شاءالله موفق و مؤیدتان بدارد.


۱) آقای وحید جلیلی، معاون فرهنگی - اجتماعی شهرداری مشهد
۲) "قیام گوهرشاد" نوشته‌ی سینا واحد
۳) "بر بامهای متصل"، نوشته‌ی عبدالله اسفندیاری، موسسه‌ی نشر عروج؛ بیان مقطعی از تاریخ سالهای ۱۳۰۰ تا ۱۳۲۰
۴) ۱۲۹۴ – ۱۳۵۶ ه.ق؛ حاج میرزا محمد آقازاده‌ی خراسانی فرزند ارشد آخوند خراسانی قدس سره؛ از علمای نافذ در بین مردم بود که تمام‌قد در مقابل رضاخان ایستاد و بعد از واقعه‌ی گوهرشاد به دستور رضاخان دستگیر و در تهران زندانی شد و بعد توسط عوامل رضاخان به شهادت رسید.
۵) ۱۲۶۸ – ۱۳۳۶ ه.ش؛ نویسنده، شاعر،‌ روزنامه‌نگار و از مبارزان ضد استعمار؛ روزنامه‌ی "بهار" را در سال ۱۲۹۶ ه.ش در مشهد منتشر کرد.
۶) ۱۲۸۲ – ۱۳۶۶ ه.ق
۷) ۱۳۱۰ – ۱۴۰۰ ه.ق؛ وزیر معارف رضاخان در دولت ذکاء الملک فروغی؛ از افراد اثرگذار در قضیه‌ی کشف حجاب بود. از جمله اینکه در بهمن ۱۳۱۳ در افتتاح دانشگاه تهران، به دختران دستور کشف حجاب داد.
۸) خنده‌ی حضار
۹) خنده‌ی حضار و معظم‌له


نظرات خوانندگان


نام ارسال کننده  
متن  
     

کلیه حقوق و مطالب وبسایت متعلق به ساحت کرمانشاه می باشد                  کپی برداری با ذکر منبع بلامانع است             طراحی و پیاده سازی : : شرکت داده پردازان ستاره صبح غرب